Een mountainbikefilm uit de ruige landschappen van Andalusië
A Fistful of Tapas volgt Vitor Büchli en Chris Visscher op hun zoektocht naar echte routes.
Een film van Andoni Lopez met muziek van THE RULE
Een stoffig mountainbike-westernproject uit Andalusië.
A Fistful of Tapas is geen klassieke bike-edit. De film is ontstaan als een klein, stoffig mountainbike-westernproject: met een achtergrondverhaal, een locatie die zich niet zomaar laat beheersen, en twee rijders die eerst hun lijnen moesten vinden voordat ze die konden rijden.
De opnames vonden plaats in de ruige landschappen van Andalusië. Samen met Vitor Büchli, Chris Visscher en filmmaker Andoni Lopez ontstond een project dat rijden, het uitstippelen van routes, verkennen en filmische storytelling samenbrengt. Een film over lijnen die er niet zomaar waren. Maar die werden bestudeerd, besproken, verworpen, aangepast en uiteindelijk gereden.
Interview: David Kurth
Foto’s: Andoni Lopez
Andoni, veel fietsvideo’s beginnen meteen met actie. Wat wilde je met *A Fistful of Tapas* anders doen?
Films als "Seasons", "Life Cycles", "ROAM" enz. hebben altijd al indruk op me gemaakt en ik mis dit soort films. Ze hebben een soort verhaal op de achtergrond, een concept, een rode draad, een vibe. Ze roepen een bepaald gevoel bij me op. Ik wilde niet zomaar een fietsvideo maken waarin je meteen begint met rijden, wacht op de beatdrop en dan komt er gewoon actie. Van dat soort video’s zijn er al veel. Ze werken wel, maar vaak mis ik daar het verhaal in.
Voor mij was het belangrijk dat de film een rode draad heeft. Een begin, een ontwikkeling en een einde. Niet alleen het rijden, maar ook de sfeer. De locatie moest voelbaar zijn. Het landschap, het licht, het stof, het wachten, de onzekerheid voor een lijn. Dat alles hoort voor mij net zo goed bij de film als de eigenlijke run.
Ik denk dat er juist vandaag de dag, nu veel video’s na twee seconden al worden doorgescrolld, weer behoefte is aan projecten waar je langer bij blijft hangen. Iets dat niet alleen snel wordt geconsumeerd, maar dat functioneert als een korte film.
Het project lijkt heel sterk verbonden met deze plek. Waarom juist Andalusië?
Andoni: Ik woon in Zwitserland, maar heb Spaanse roots. Mijn familie komt uit die streek en als kind ging ik daar vaak op vakantie. Ik herinner me die droge heuvels, het landschap en ook oude foto’s van mezelf in westernkleding. Dat is op de een of andere manier altijd in mijn hoofd blijven hangen.
Toen ik later begon met filmen, kwam dit idee steeds weer terug: op een gegeven moment wil ik daar mijn eigen project opnemen. Niet zomaar ergens in Spanje, maar precies in dit soort landschap. Het biedt visueel al zoveel dat je bijna niets hoeft te verzinnen. Het licht, het stof, de uitgestrektheid, de ruige heuvels – dat alles heeft al een filmische taal.
„DIT LANDSCHAP ZIT AL SINDS MIJN KINDERTIJD IN MIJN HOOFD. OM DAAR EINDELIJK EEN EIGEN FIETSPROJECT TE FILMEN, VOELDE BIJZONDER AAN.“
We hebben het project jarenlang bedacht, gepitcht en verder uitgewerkt. Dat het nu samen met El Tony Mate mogelijk werd, was voor mij echt bijzonder. Het was niet zomaar een opdracht, maar een project dat al lang in mijn hoofd zat.
Als de plek voor jou zo persoonlijk was: hoe heb je dan bepaald in hoeverre het landschap in de film aan bod moest komen?
Andoni: Voor mij was het vanaf het begin duidelijk dat het landschap niet alleen maar decor mocht zijn. Het moest een onderdeel van de film worden. Deze plek heeft zoveel karakter dat het zonde zou zijn geweest om het alleen als achtergrond voor rijscènes te gebruiken.
Deze plek heeft zoveel karakter dat het zonde zou zijn geweest om hem alleen als achtergrond voor rijscènes te gebruiken.Wat veel mensen niet weten, is dat in deze regio delen van “Lawrence Of Arabia”, “A Fistful Of Dollars”, “Indiana Jones” en nog veel meer klassiekers zijn opgenomen; soms vergeten we wat Europa allemaal te bieden heeft. Daarom hoef je vaak helemaal niet zo ver te reizen om pareltjes te vinden.
Het landschap bepaalt het ritme. Het bepaalt waar je kunt rijden, hoe je filmt en welke sfeer er ontstaat. Je kunt daar niet zomaar een camera neerzetten en zeggen: nu werkt het. De locatie speelt een rol. Dat is precies wat mij interesseerde.
Ik wilde dat je in de film voelt hoe uitgestrekt, droog en ruig alles is. Niet alleen in de actiescènes, maar ook in de momenten daartussenin. Die rust vlak voor een sprint, het wachten op het juiste licht, het stof na een landing – dat was voor mij net zo belangrijk.
Vitor, als je dit landschap ziet, lijkt het bijna grenzeloos. Hoe was het voor jou om daar überhaupt een lijn te vinden?
Vitor: Voor mij was het ontzettend moeilijk om me te concentreren. Je bent daar en ziet gewoon overal mogelijkheden. Elke helling, elke rand, elke kleine vorm in het terrein kan ineens een lijn zijn. Het voelt als een gigantische speeltuin.
Maar dat maakt het juist ook moeilijk. Je kunt niet alles bouwen, niet alles rijden en niet elk idee uitproberen. We hadden maar een beperkte tijd ter plaatse, dus moet je beslissen: waar is de moeite echt de moeite waard? Wat is veilig genoeg? Wat ziet er alleen van veraf goed uit? En waar verspillen we misschien te veel energie?
„Het was net een gigantische speeltuin. Maar juist dat maakte het moeilijk: je kunt niet alles bouwen, niet alles rijden, niet alles proberen.“
Ik denk dat dat bijna moeilijker was dan het rijden zelf. Niet die ene lijn rijden, maar uit honderd mogelijke lijnen de juiste kiezen.
Als er zoveel mogelijkheden waren: hoe hebben jullie dan besloten welke lijnen echt zinvol waren?
Vitor: Chris had daar zeker meer ervaring mee dan ik. Hij heeft dat ‘bouwersoog’. Ik zag vaak gewoon overal mogelijkheden. Chris kon veel beter inschatten of iets echt de moeite waard was of dat het uiteindelijk te veel werk zou worden.
Hij kon zeggen: ‘Dat zou kunnen werken, maar daarvoor zouden we hier moeten graven, daar moeten stabiliseren en daar de aanloop moeten aanpassen.’ Of hij zag meteen dat een lijn er weliswaar goed uitzag, maar te riskant of te bewerkelijk zou zijn. Dat heeft ons enorm geholpen, want anders steek je al snel veel tijd in de verkeerde dingen.
Voor mij was dat belangrijk, omdat ik eerder het potentieel zie. Chris ziet daarnaast ook wat er nodig is om dat potentieel daadwerkelijk berijdbaar te maken.
Chris: Als je lang in bikeparks hebt gewerkt, kijk je anders naar een terrein. Je ziet niet alleen: dit zou er cool uit kunnen zien. Je vraagt je ook af: waar gaat de snelheid naartoe? Hoe is de landing? Hoeveel moet je aanleggen? Is het veilig? En voelt de lijn uiteindelijk natuurlijk aan?
Bij zo’n terrein mag je er niet te hard tegenin werken. Als je een lijn moet forceren, wordt die meestal niet goed. De beste lijnen ontstaan daar waar het terrein je al iets voorschrijft en je het alleen nog maar hoeft te lezen en een beetje vorm te geven.
"Een goede lijn ontstaat niet alleen door te bouwen. Ze ontstaat doordat je begrijpt wat het terrein überhaupt toelaat."
Toen jullie eenmaal een lijn hadden gekozen: hoe voelde de ondergrond aan tijdens het rijden?
Vitor: De ondergrond was echt bijzonder. Het was niet zomaar een losse zandhelling waar je overal kunt remmen. De eerste laag was vrij hard, bijna als beton. Maar daarboven lag een losse laag, en juist dat was in het begin echt riskant.
Bij de eerste runs had je weinig grip. Je kwam met snelheid de helling op en kon bijna niet remmen. Je moest gewoon hopen dat het zou houden en dat je de lijn op de een of andere manier netjes zou nemen. Dat was in het begin nogal onwennig.
Maar zodra die harde laag was opengebroken, kwam de grip. Na een paar runs werd de lijn ineens veel beter. Je kon hoger springen, strakker rijden en meer vertrouwen hebben in de ondergrond. De lijn moest eigenlijk eerst openbreken.
Heeft dit terrein er ook toe geleid dat jullie ideeën weer moesten schrappen?
Vitor: Ja , zeker. We hebben één sprong gevonden. Chris heeft die tijdens het verkennen ontdekt. Hij zag ergens op een helling een spoor, ging kijken en plotseling was daar die sprong. Maar de rest was er niet zomaar. Veel moesten we zelf bouwen, vrijgraven of aanpassen.
Er was ook een feature waar we anderhalve dag in hebben geïnvesteerd, maar waar we uiteindelijk niet overheen zijn gereden. Het idee zou echt gaaf zijn geweest: een snelle aanloop, een muur, een soort quarter-to-bank, veel hoogte, iets heel anders voor de video.
Maar in werkelijkheid kwam er na een paar centimeter zand direct steen. We zouden ontzettend lang met de pikhouweel aan de slag moeten. Daarbij kwam nog de tijdsdruk. Op een gegeven moment moesten we eerlijk beslissen of het dat echt waard was. Uiteindelijk was het beter om de energie in andere lijnen te steken.
Dat was jammer, want visueel zou het heel indrukwekkend zijn geweest. Maar zo gaat het nu eenmaal in natuurlijk terrein. Niet elk idee dat in je hoofd werkt, werkt ook in de praktijk.
Jullie hadden dus een terrein, de ondergrond en tijdsdruk. Was er nog iets anders dat het plan heeft veranderd?
We hadden meerdere dagen regen, uitgerekend daar. In een regio waar het eigenlijk niet vaak regent. Op het eerste moment was dat natuurlijk lastig, omdat je meteen het gevoel hebt dat je tijd verliest. Chris was er maar voor een beperkte tijd, dus dan ontstaat er al snel druk.
Achteraf gezien was het echter niet alleen maar slecht. De regen dwong ons om pauzes in te lassen. Ter plekke denk je misschien: verdorie, nu verliezen we een dag. Maar achteraf gezien heeft het geholpen om bepaalde dingen opnieuw te overdenken.
Daardoor hebben we sommige lijnen geschrapt, andere ideeën aangepast en uiteindelijk misschien betere beslissingen genomen. Ook voor de ondergrond was het vocht soms goed. Het was niet meer alleen maar kurkdroog, en voor het shapen hielp het op sommige plekken zelfs.
Als je de film bekijkt, komt veel ervan erg minimalistisch en ruw over. Hoeveel logistiek zit er achter zulke beelden?
Het was allemaal veel bewerkelijker dan je misschien in de voltooide film ziet. Bijna elke locatie ging gepaard met offroad-ritten. Met een gewone bestelwagen was dat soms al op het randje. Overal stenen, zacht zand, stoffige paden.
Daarnaast was er ook nog al dat water. Je hebt niet alleen water nodig om te drinken, maar ook om de lijnen te vormen. Soms hadden we ongelooflijk veel water nodig om de lijnen en sprongen überhaupt te kunnen vormen. Soms wel tot 100 liter per dag.
Je rijdt dus niet zomaar naar de spot, filmt en gaat weer weg. Je moet water halen, materiaal vervoeren, kijken waar je kunt kamperen, hoe je bij de volgende spot komt en hoeveel energie je nog over hebt. Dat was op zich al een klein avontuur.
Voordat jullie überhaupt konden filmen: hoe hebben jullie die locaties gevonden?
Andoni:
We hebben ontzettend veel tijd besteed aan het verkennen van locaties. Een groot deel daarvan al vóór de reis op de laptop. Google Earth, Google Maps, toegangswegen, hellingen, reliëf, mogelijke spots. Je zit daar en zoekt naar lijnen, schaduwen, structuren en paden die op de een of andere manier zouden kunnen werken.
Bij bekende fietsspots is veel eenvoudiger. Je weet ongeveer waar je heen moet, waar er sprongen zijn, waar anderen al hebben gereden, waar je kunt kamperen. Bij ons was veel nog volledig onbekend. We moesten heel veel zelf uitzoeken.
Sommige plekken hadden we zonder Google Maps nooit gevonden. Andere zagen er op de laptop goed uit, maar werkten ter plaatse helemaal niet. En dan waren er weer plekken die bij toeval ontstonden. Juist dat maakte het project zo spannend. Het was niet zomaar een plan dat je afwerkt. Het was een voortdurend zoeken, testen en aanpassen.
In de intro duikt steeds weer een cowgirl op. Wie was dat eigenlijk?
Chris: Dat was mijn vriendin. Eigenlijk maakte ze vanaf het begin deel uit van het project, hoewel ze nooit echt in de schijnwerpers wilde staan.
Als je de film bekijkt, zie je daar maar een klein deel van. In werkelijkheid heeft ze ongelooflijk veel geholpen. Ze heeft meegeholpen met het vormgeven, materiaal gesjouwd, gekookt, water geregeld en ons ontlast, zodat wij ons op het project konden concentreren.
Juist bij dit soort producties merk je al snel hoeveel er naast het eigenlijke filmen allemaal gebeurt. Je hebt voortdurend iemand nodig die helpt, organiseert of er gewoon is als iets niet volgens plan verloopt. Zonder haar zou veel veel moeilijker zijn geweest.
Ze heeft zelfs in de film zelf meegewerkt. Een van de opnames in de intro heeft ze gefilmd, terwijl Andoni tegelijkertijd de drone bestuurde. We hadden praktisch maar één poging en hadden iemand nodig die spontaan de camera kon overnemen.
Ze was natuurlijk meteen enthousiast over de rol als cowgirl. Toen we haar het idee vertelden, was ze meteen van de partij. Dat paste perfect bij de sfeer van de film.
En ze is niet alleen meegegaan, maar heeft ook zelf gereden. Ze heeft een aantal van de routes in de film uitgeprobeerd, hoewel ze pas sinds een paar jaar mountainbikt. Dat laat eigenlijk heel goed zien hoe ze het hele project heeft aangepakt: altijd gemotiveerd, altijd bereid om te helpen en altijd onderdeel van het avontuur.
Als jullie vandaag terugkijken op het project: wat maakt ‘A Fistful of Tapas’ voor jullie zo bijzonder?
Andoni: Voor mij blijft vooral het gevoel dat het project eindelijk werkelijkheid is geworden. Het idee bestond al lang. We hebben het jarenlang steeds weer opgepakt, gepitcht en verder ontwikkeld.
Om daar dan echt te staan, met Vitor, Chris, al het materiaal, de fietsen, het stof en dat landschap, was echt bijzonder. Het was een plek die ik nog kende uit mijn kindertijd. Plotseling werd het een filmproject.
Ik denk dat de film juist daarom voor mij anders aanvoelt. Het is niet alleen een fietsvideo. Er zit ook iets persoonlijks in.
Vitor: Wat mij het meest bijblijft, is hoeveel je daar zelf moest beslissen. Er waren zoveel mogelijkheden, maar niets lag echt vast. Je moest elke lijn zoeken, inschatten en soms ook weer loslaten.
Dat was niet altijd makkelijk, maar juist dat maakte het zo bijzonder. Het voelde niet aan als een spot die speciaal voor ons was gemaakt. We moesten werken met wat er was.
Chris: Voor mij was het spannend dat het terrein niet perfect was. Het was ruig, moeilijk en soms ook frustrerend. Maar juist daarom voelden de lijnen uiteindelijk goed aan. Als iets daar werkte, dan was dat omdat je er echt hard voor had gewerkt.
